1. LÖSEMİ NEDİR?
Lösemi, damarlarımızda dolaşan kanın yapım

yeri olan kemik iliğinin normal olmayan, kök

hücrelerin doğurduğu blast isimli kötü

hücrelerce istila edilerek kan yapımının

duraklamasıdır. Çocuklarda en sık 2-5

yaşlarında görülmektedir. Tahminen Türkiye?de

her yıl 1200-1500 yeni lösemi vakası ortaya

çıkmaktadır.

2. NORMAL KAN HÜCRELERİ NELERDİR VE İŞLEVLERİ

NEDİR?
Normal kan hücreleri temel olarak üç grupta

toplanabilir:
-Eritrositler (Alyuvarlar): vücutta dokulara

oksijen taşırlar.
-Lökositler (Akyuvarlar): vücudu mikroplara

karşı korurlar.
-Trombositler(Kan pulcukları): kanın

pıhtılaşmasını sağlar.

3. LÖSEMİNİN KEMİK İLİĞİYLE İLİŞKİSİ NEDİR?
Kan hücrelerinin ana yapım yeri kemik

iliğidir. Buradaki Ana (kök) hücrelerden

çoğalırlar. Kök hücrelerdeki bir bozulma

sonucu blast isimli kötü hücreler kan

dolaşımıyla yayılırlar.

4. BLAST NEDİR?
Blast, lösemi hastalarında görülen kötü huylu

hücrelerdir. Kemik iliğinde üretilen blastlar

normal kan hücrelerinin üretilmesine engel

olur, ama normal kan hücrelerinin yaptığı

işleri yapamazlar.

5. LÖSEMİ HASTALIĞININ NEDENLERİ NELERDİR?
Tam olarak kanıtlanmış olmasa da genetik

bozulmalara yol açan ve günlük hayatta

karşılaştığımız kimyasal maddeler,

gıdalardaki katkı maddeleri, kullanılan

ilaçlar, radyasyonla karşılaşma öyküsü,

zehirli gazlar suçlanan faktörler

arasındadır.

6. LÖSEMİ EN SIK HANGİ YAŞLARDA GÖRÜLÜR?
Her yaşta görülebilmesine karşın, çocuklarda

özellikle 2-5 yaş arasında daha sıktır.

7. LÖSEMİ KALITSAL BİR HASTALIK MIDIR?
Çok nadir görülen bazı lösemi tiplerinde

kalıtsallık (aileden geçiş) söz konusu olsa

da, lösemi genel olarak kalıtsal değildir.

8. LÖSEMİ BULAŞICI BİR HASTALIK MIDIR?
Lösemi kesinlikle bulaşıcı değildir.

9. LÖSEMİ BULAŞICI BİR HASTALIK DEĞİLSE,

HASTALAR NEDEN MASKE TAKAR?
Lösemide, lökositlerin sayısının düşük olması

nedeniyle vücudu dışarıdan gelecek mikroplara

karşı koruyabilecek bir savunma sistemi

yoktur ya da zayıflamıştır. Bu yüzden

dışarıdan gelebilecek hastalık etkenlerine

karşı kendilerini koruyabilmek için maske

takmak zorundadırlar.

10. LÖSEMİNİN BELİRTİLERİ NELERDİR?
Lösemi hastalığının belirtileri arasında,

yüksek ateş, iştahsızlık, solukluk, lenf

bezlerinde büyüme, vücutta kırmızı noktalar

görülmesi, burun ve diş eti kanamaları,

vücutta morarmalar, kemik ağrıları, zayıflama

sıktır. Ama çok değişik başka belirtiler de

görülebilir.

11. ÇOCUĞUMDA BU BELİRTİLERİ GÖRDÜĞÜMDE NE

YAPABİLİRİM?
Lösemi hastalığının yukarıda sayılan

belirtilerinin bazıları başka bir çok

hastalıkta da görülebileceği için, sözü

edilen belirtilerden bir ya da bir kaçını

gören ana-babanın yapması gereken şey, en

yakın sağlık kurumuna başvurmaktır. Kan

tetkikleri yapıldıktan sonra bir hematoloji

uzmanına danışmaktır.

12. LÖSEMİNİN TANISI NASIL KONULUR?
Tanı uzman doktor tarafından konulabilir.

Tanımlamada kullanılan çeşitli tıbbi

uygulamalar, temel ve ileri düzey kan ve

kemik iliği tahlilleridir.

13. ALL ve AML NE DEMEKTİR?
Bu terimler, löseminin türlerinden

bazılarının kısaltılmış isimleridir. ALL

(akut lenfoblastik lösemi) diğer lösemi

tiplerine göre çocuklarda daha sık

görülmektedir. AML (akut myeloblastik lösemi)

başka bir akut lösemi alt tipidir.

14. LÖSEMİ HASTALIĞININ TEDAVİSİ MÜMKÜN

MÜDÜR?
Evet, lösemi tedavi edilebilen bir

hastalıktır. Örneğin, standart risk AAL?de

%91?e varan oranda tam iyileşme

sağlanmaktadır. Ama tedavisi oldukça

masraflıdır ve uzun sürer.

15. TEDAVİ İÇİN GEÇ KALMIŞ OLABİLİR MİYİZ?
Lösemi hastalığı tedavi edilmediğinde çok

kötü sonuçlara yol açabilir ama acaba geç mi

kaldık diye düşünülmeden hemen bir kuruma

başvurulmalıdır.

16. LÖSEMİ NASIL TEDAVİ EDİLİR?
Lösemi, tanı konulduktan sonra uzun süreli

bir kemoterapi (ilaç tedavisi) ve sonrasında

uzman doktorlarca uygun görülürse %5

oranındaki vakalarda kemik iliği nakli ile

tedavi edilir.

17. LÖSEMİ TEDAVİSİ NE KADAR SÜRER?
Lösemi alt tiplerine göre değişiklik

göstermekle birlikte hastalığın tedavisi

ortalama 2-3 yıl kadar sürer.

18. LÖSEMİ TEDAVİSİNDE BAŞARI ORANI NEDİR?
Lösemi hastalığının grubuna göre başarı oranı

değişmektedir. ALL standart risk grubunda

başarı şansı % 91?dir.

19. LÖSEMİ TEDAVİSİNDE ÜLKEMİZDE UYGULANAN

TEDAVİLER İLE YURTDIŞINDA UYGULANAN TEDAVİLER

ARASINDA FARK VAR MIDIR?
LÖSEV-LÖSANTE Çocuk Hastanesi?nde yurtdışında

uygulanan tedavi protokolleri

uygulanmaktadır. Sonuçlar yurt dışı

merkezlerle karşılaştırılmaktadır.

20. TEDAVİDE KEMOTERAPİ YANI SIRA NELER

ÖNEMLİDİR?
Tedavinin uygun bir merkezde yapılması, temiz

ve steril ortamın sağlanması, iyi ve dengeli

beslenme ve psikolojik destekler tedavinin

başarılı olmasında çok önemlidir.

21. KEMOTERAPİNİN YAN ETKİLERİ VAR MIDIR?
Evet. Her ilacın olduğu gibi, lösemi

tedavisinde kullanılan ilaçların da yan

etkileri vardır. Ağızda yaralar oluşması,

bağışıklık sisteminin zayıflaması, kan

hücrelerinin sayısının azalması, kanama,

ishal gibi yan etkiler görülebilir.

22. LÖSEMİ HASTALARININ SAÇLARI NEDEN

DÖKÜLÜR?
Lösemili hastalara uygulanan kemoterapi

ilaçlarının yan etkilerinden biri de saç

dökülmesidir. Tedavinin tamamlanmasıyla,

diğer yan etkilerin yanı sıra saç dökülmesi

de ortadan kalkar ve saçlar yeniden uzar.

23. LÖSEMİLİ ÇOCUKLAR ENFEKSİYONLARDAN NASIL

KORUNABİLİR?
Dikkat edilmesi gereken en önemli nokta temiz

ve hijyenik bir ortam sağlanmasıdır. Örneğin:
-Temiz, iyi pişirilmiş katkı maddesi

içermeyen organik besinlerle beslenme
-Kalabalık ortamlardan kaçınma
-Hastalık bulaştırabilecek kişilerle temasın

engellenmesi
-Ağız ve vücut temizliği
-Hijyenik ortam

24. LÖSEMİLİ ÇOCUKLARA AŞI YAPILABİLİR Mİ?
Lösemili çocukların aşı dahil tüm tıbbi

uygulamaları kendi doktorunun kontrolü

altında yapılmalıdır. Özellikle, aşı

kampanyaları süresince tedavi gören lösemili

çocuklara doktoruyla konuşulmadan hiçbir aşı

yapılmamalıdır. Kemoterapi süresince rutin

çocukluk aşıları yapılmamalıdır.

25. ÇOCUĞUMU LÖSEMİDEN NASIL KORUYABİLİRİM?
Ailelerin dikkat etmesi gereken en önemli

nokta, çocuklarının olabildiğince dengeli

beslenmesini sağlamak, katkı maddesi içeren

yiyeceklerden uzak tutmaktır. Kanserojen tüm

gıdalar her türlü kanseri oluşturabilirler.

26. TEDAVİSİNDE HANGİ İLAÇLAR KULLANILIR?
Kemoterapi adını verdiğimiz ilaçla tedavide

birbirinden farklı 10 çeşit kadar ilaç

kullanılmaktadır. Bunların bir kısmı da

çekirdek yapılarını bozmaktadır.

27. BESLENME ÖNEMLİ MİDİR?
Beslenme çok büyük önem taşımaktadır.

Kemoterapinin yan etkileri nedeniyle ağızdan

beslenme bozulmaktadır. Ayrıca mide barsak

sistemini koruyan mukoza hücreleri de yok

olmaktadır. Kolay sindirilebilen, kaloriden

zengin, steril beslenmeye dikkat edilmelidir.

28. TEMİZLİK VE HİJYEN ÖNEMLİ MİDİR?
Lösemili çocukların tedavileri boyunca ağız

ve vücut temizlikleri çok önemlidir. Normalde

bulunan bakteriler ve fırsatçı

mikroorganizmalar vücut direncinin çok

düştüğü dönemlerde yaygın enfeksiyonlara

neden olular. Yine anal (makad) bölgesinin,

el ve ayakların her zaman temiz tutulması

gereklidir. Kullanılan çamaşırların,

giysilerin, yatak çarşaflarının, havluların,

çatal kaşık vs.nin özenle yıkanması ve sık

değiştirilmesi gereklidir.

29. PSİKOLOJİK DESTEKLERİN ROLÜ VAR MIDIR?
Her şeyde olduğu gibi moral desteği büyük

önem taşır. Umudun hep yükseklerde olması

zorunludur. Yaşam bağları ne kadar kuvvetli

olursa tam iyileşme de o oranda çabucak

sağlanır.

30. HER LÖSEMİLİ ÇOCUK KEMİK İLİĞİ NAKLİ OLUR

MU?
Hayır. Tedavinin son aşamasında gerekli

görüldüğü taktirde olur. Bu genelde %5 kadar

vakada olabilir. Tabi ki tam uygun vericisi

de bulunmalıdır.

31. LÖSEMİLİ ÇOCUKLARIN YEMEMESİ GEREKEN

GIDALAR NELERDİR?
Turp, ayva, havuç gibi sert yiyecekler;

kaynamamış içme suyu tüketmemelidirler.

Kızartmalar, turşular, çok baharatlı

yiyecekler, kremalar, ketçaplar, mayonezler

tercih edilmemelidir. Gıdalar evde

pişirilerek hazırlanmalıdır.

32. OKULLAR ÇOK KALABALIK ÇOCUK İÇİN SORUN

YARATIR MI?
Doktorunun izin vermesi halinde okula

gitmelerini öneriyoruz. Okula başladıktan

sonra okul müdürü ve öğretmenleri ile

vakfımız görevlileri görüşmekte; çocuğun

durumu ile ilgili detaylı bilgi vermektedir.

Okul çocuklarımızı yaşama bağlamaktadır.

Vakfımız bünyesinde lösemili çocuklar için

bir okul bulunmaktadır, buraya da

gelebilirler.

33. KORDON KANI SAKLAMAK NE KADARA MAL OLUR?
İlk alma nakliye ve dondurma işlemi dünya

standartlarında 1000-1200 USD civarındadır.

Daha sonra yılda 80-100 USD kira ücreti

alınmaktadır. Bu konudaki geniş bilgileri

KORDON BANKASI bölümümüzden alabilirsiniz.